โครงการค่ายวิทยาศาสตร์และสารสนเทศ

โรงเรียนบ้านแม่ลิด จ.แม่ฮ่องสอน 30 พย. - 9 ธค. 2555

SANSARA@SALAWEEN PROJECT PROPOSAL

โครงการค่ายวิทยาศาสตร์และสารสนเทศ (สรรสาระ@สาละวิน) เป็นความร่วมมือระหว่างสามฝ่ายได้แก่

ชุมชน โรงเรียน และมหาวิทยาลัยในการสร้างบูรณาการทางการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ และพัฒนาปรับปรุง

ระบบสารสนเทศของโรงเรียน เกื้อหนุนให้สามารถเข้าถึงข้อมูล องค์ความรู้ต่างๆ ที่เป็นการพัฒนาวิถีชีวิตตาม

แนวทางเศรษฐกิจพอเพียง สามารถพัฒนาอย่างยั่งยืนจากการศึกษาวิทยาศาสตร์ ที่ทำให้เข้าใจ

ความเชื่อมโยงของธรรมชาติ ฝึกฝนวิธีคิดอย่างเป็นระบบ และใช้เหตุผลในการวิเคราะห์ วิจารณ์ อีกทั้งบูรณาการ

องค์ความรู้สมัยใหม่เข้ากับภูมิปัญญาของชาติพันธุ์ โครงการสรรสาระ@สาละวิน เป็นโครงการร่วมคิดร่วมสรรสร้าง

ระหว่างบุคลากรทางการศึกษา และนักวิทยาศาสตร์ของประเทศ มีเป้าหมายในการสร้างการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ใน

เนื้อหาวิชาตามหลักสูตรที่สอดประสานกับวิถีการดำเนินชีวิตของชนเผ่าปกาเกอะญอ ที่สามารถใช้ประกอบ

การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ สำหรับโรงเรียนบนดอย ที่สามารถผนวกการปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์

และเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของชุมชนการจัดการศึกษาวิทยาศาสตร์สำหรับโรงเรียนบนดอยเป็นเรื่องที่ยาก

และไกลตัว สำหรับทั้งนักเรียน และครู ที่เกิดจากหลายสาเหตุได้แก่

1. ครูผู้สอนไม่มีความถนัดทางวิทยาศาสตร์ จึงทำให้ขาดความมั่นใจในการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์

2. ครูและนักเรียนไม่มีจิตวิทยาศาสตร์จึงขาดความกระตือรือร้นและแรงจูงใจในการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์

3. ครูและนักเรียนขาดทักษะทางวิทยาศาสตร์ และขาดการคิดเชิงระบบ

4. ขาดการประยุกต์หรือนำแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ในชุมชนมาออกแบบจัดการเรียนรู้

ในการศึกษาตามระบบทั่วไปนั้น การเรียนรู้วิทยาศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่นถูกแยกส่วนออกจากกัน ทำให้

ขาดการมองภาพแบบองค์รวม ส่วนใหญ่จะเป็นในลักษณะต่างฝ่ายต่างทำ ไม่ประสานร้อยรัด ในขณะที่หลายๆอย่าง

ควรก้าวไปพร้อมๆ กัน และมีหลายเรื่องที่ควรตรวจสอบหรืออธิบายด้วยหลักการทั้งทางวิทยาศาสตร์และภูมิปัญญา

อย่างรู้เท่าทัน

ดังนั้นโครงการที่สามารถสร้างบูรณาการระหว่างวิทยาศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ร้อยรัดและเชื่อมโยงกัน

จะสามารถก่อให้เกิดผลกระทบเชิงบวกกับการศึกษาวิทยาศาสตร์ได้จากความต้องการดังกล่าว ที่คณาจารย์และ

นักศึกษาของภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์ ได้ร่วมกับ ครูอาจารย์ ของโรงเรียนบ้านแม่ลิด จัดทำโครงการ

สรรสาระ@สาละวินขึ้นโดยมีเจ้าภาพร่วมประกอบด้วย สมาคมวิชาการหุ่นยนต์ไทย, ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้าและ

คอมพิวเตอร์ มจพ., ชมรมอาสาพัฒนา มจพ., และ โรงเรียนแม่ลิด

แนวทางของการดำเนินการโครงการเพื่อให้เกิดการส่งเสริมและพัฒนาจิตวิทยาศาสตร์ ทักษะและกระบวนการ

ทางวิทยาศาสตร์โดยใช้แหล่งเรียนรู้ ที่มีอยู่ในชุมชน เป็นสื่อในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้วิทยาศาสตร์

เป็นเรื่องที่ ง่ายและใกล้ อีกทั้งนำภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีอยู่ในบ้านกะเหรี่ยงมาอธิบายด้วยหลักการ

ทางวิทยาศาสตร์ พร้อมกับการผลิตสื่อการสอนวิทยาศาสตร์เพื่ออธิบายและนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน

ตัวอย่างของการจัดกิจกรรมได้แก่ ศึกษาบ้านกะเหรี่ยงทั้งหลัง เช่น ห้องครัว ห้องนอน ห้องรับแขก

โครงสร้างบ้าน อุปกรณ์เครื่องมือ เครื่องใช้ ในชีวิตประจำวันว่า มีองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์อะไรอยู่บ้าง

แล้วนำมาวิเคราะห์ เพื่อจัดเป็นหมวดหมู่วิชา อาทิ วิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป ฟิสิกส์ เคมี ชีวะ เป็นต้น

แล้วจัดชุดการทดลองวิทยาศาสตร์ที่มีส่วนสอดประสานกับสิ่งรอบตัว ที่มีเนื้อหา และจัดดำเนินการ

ค่ายวิทยาศาสตร์ให้แก่เยาวชน และอบรมครูอาจารย์ในช่วงวันที่ 1-8 ธันวาคม 2555ทางคณาจารย์

และครูของการจัดโครงการทั้งสองฝ่าย เคยได้ดำเนินการค่ายหุ่นยนต์

โรบัวตองที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีในสามปีที่ผ่านมา มีความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อม

ความเป็นอยู่ของชาติพันธุ์ระด้บหนึ่งประกอบกับเครือข่ายของนักวิทยาศาสตร์ระดับชาติที่กระจายอยู่

ตามมหาวิทยาลัย และศูนย์วิจัยต่างๆ จะสามารถช่วยออกความเห็น และเสริมความถูกต้องเชิงวิชาการ

ของเนื้อหาการทดลองวิทยาศาสตร์ได้เป็นอย่างดี ที่จะประสานกับประสบการณ์การสอนวิทยาศาสตร์

ของครูในพื้นที่ โครงการนี้เป็นโครงการใหม่ ที่ขยายปรับปรุงโครงการโรบัวตองเดิมให้ครอบคลุม

และตรงต่อความต้องการมากยิ่งขึ้น